Znaczenie badania
Lipoproteina(a) to cząsteczka o strukturze podobnej do lipoproteiny o małej gęstości (LDL), jednak wyróżnia się obecnością apolipoproteiny A (ApoA), która jest związana z cząsteczką Lp(a). Stężenie Lp(a) we krwi w 90% jest uwarunkowane genetycznie, a czynniki takie jak dieta, zaburzenia hormonalne, choroby nerek i wątroby mają wpływ na jego poziom w około 10%. Stężenie Lp(a) pozostaje na stałym poziomie przez całe życie, ale może wzrosnąć u młodych dorosłych i kobiet po menopauzie.
Wpływ lipoproteiny(a) na ryzyko sercowo-naczyniowe
Podwyższone stężenie Lp(a) jest niezależnym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, działając promiażdżycowo, prozakrzepowo i prozapalnie. Lp(a) jest związana m. in. z poniższymi schorzeniami:
- stenoza aortalna,
- choroba tętnic obwodowych,
- miażdżyca tętnicy szyjnej,
- udar mózgu,
- niewydolność serca.
W ramach programu Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej lipoproteinę(a) należy jednokrotnie oznaczyć u pacjentów między 20. a 40. rokiem życia.
Interpretacja badania
Wartości referencyjne i wpływ na ryzyko sercowo-naczyniowe:
Co wpływa na podwyższone stężenie lipoproteiny(a)?
Za stężenie lipoproteiny(a) odpowiadają w około 90% czynniki genetyczne, na pozostałe około 10% mogą mieć wpływ dieta, zaburzenia hormonalne, choroby nerek i wątroby, a także płeć (stężenie Lp(a) jest średnio o 10% wyższe u kobiet niż u mężczyzn, a w przypadku kobiet po menopauzie nawet o 30%).
Pobierz plik PDF:
Polecane źródła:
- Artykuł w numerze 6/2025 (412) Medycyny Praktycznej: Prewencja chorób sercowo‑naczyniowych – postępy 2024/2025, prof. dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz, prof. dr hab. n. med. Piotr Dobrowolski. LINK: https://premium.mp.pl/czasopisma/medycyna-praktyczna/2025/6/
Bibliografia
- Vinci P, et al. Lipoprotein(a) as a Risk Factor for Cardiovascular Diseases: Pathophysiology and Treatment Perspectives. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2023;20(18):6721.
- Sosnowska B, et al. Recommendations of the Polish Cardiac Society (PCS) and the Polish Lipid Association (PoLA) on the diagnosis and management of elevated lipoprotein(a) levels. Archives of Medical Science. 2024;20(1):8-27.
- Emdin CA, et al. Phenotypic characterization of genetically lowered human lipoprotein(A) levels. Journal of the American College of Cardiology. 2016;68(25):2761-2772.
- Nordestgaard BG, Langsted A. Lipoprotein(a) and cardiovascular disease. The Lancet. Published online September 1, 2024.
- Kronenberg F, et al. Consensus and guidelines on lipoprotein(a). Current Opinion in Lipidology. 2022;33(6):342-352.
