Znaczenie badania
Badanie stężenia glukozy we krwi jest jednym z narzędzi rozpoznawania stanu przedcukrzycowego oraz cukrzycy.
Oznaczenie glikemii należy wykonać co 3 lata u każdej osoby po 45. rż. oraz co roku u osób z czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2.
Czynniki rozwoju cukrzycy typu 2:
- nadwaga (BMI⩾25 kg/m²) lub otyłość (BMI 30 ⩾kg/m²),
- dodatni wywiad rodzinny w kierunku cukrzycy,
- mała aktywność fizyczna,
- stan przedcukrzycowy,
- nadciśnienie tętnicze (⩾140/90 mm Hg),
- dyslipidemia,
- choroby układu sercowo–naczyniowego,
- przebyta cukrzycą ciążową,
- urodzenie dziecka o masie >4 kg,
- zespół policystycznych jajników.
Diagnostyka cukrzycy typu 2 i stanu przedcukrzycowego
Oznaczenie glikemii z krwi żylnej na czczo
Krew do oznaczenia stężenia glukozy na czczo należy pobrać rano, po co najmniej 8-godzinnym okresie postu. Pacjent nie powinien przyjmować żadnych posiłków, ewentualnie wodę według indywidualnych potrzeb. Badania wskazują na dobową zmienność stężenia glukozy na czczo – wartości poranne są wyższe niż popołudniowe. Zjawisko to sugeruje, że przeprowadzanie pomiarów stężenia glukozy na czczo z osocza krwi żylnej w godzinach popołudniowych może skutkować fałszywie ujemnym wynikiem i w konsekwencji – brakiem postawienia diagnozy pomimo obecności choroby.
Wartości referencyjne:
3,9–5,5 mmol/l (70–99 mg/dl)
[mmol/l] × 18 = [mg/dl]
Interpretacja wyniku:
- <70 mg/dl – stany hipoglikemiczne (insulinoma, hipoglikemia reaktywna i inne)
- 70-99 mg/dl – prawidłowa glikemia na czczo
- 100-125 mg/dl – nieprawidłowa glikemia na czczo (IFG)
→ wskazane pogłębienie diagnostyki testem OGTT - >126 mg/dl (po dwukrotnym oznaczeniu) – cukrzyca typu 2
- >200 mg/dl z towarzyszącymi objawami – cukrzyca typu 2
Pobierz plik PDF:
Przydatne linki
Materiały edukacyjne Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej – Materiały dostępne na:
Bibliografia
- PTD 2025
- Sacks DB, Arnold M, Bakris GL, et al. Guidelines and Recommendations for Laboratory Analysis in the Diagnosis and Management of Diabetes Mellitus. Diabetes Care. 2023;46(10):e151-e199. doi:10.2337/dci23-0036
- https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.V.27.1.62.
- https://www.mp.pl/interna/table/016_9564
