Często pomijanym czynnikiem występowania chorób sercowo-naczyniowych oraz ryzyka sercowo-naczyniowego jest przewlekła obturacyjna choroba płuc. Istnieją znane powiązania epidemiologiczne między występowaniem POChP, a chorobą niedokrwienną serca, czy niewydolnością serca, przez co należy poszerzyć czujność kardiologiczną wśród pacjentów zmagających się z tym schorzeniem. W 2025 r. ukazało się stanowisko międzynarodowej grupy ekspertów (Global Working Group on Cardiopulmonary Risk) dotyczące identyfikacji i zarządzania ryzykiem sercowo-płucnym u pacjentów z POChP. Biorąc pod uwagę powyższe aspekty, w ramach wizyty podsumowującej powinna odbyć się również ocena ryzyka sercowo-płucnego pacjenta.
Ze względu na brak uwzględnienia POChP jako czynnika ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych w dotychczasowo używanych algorytmach (np. SCORE2, QRISK3) Global Working Group on Cardiopulmonary Risk utworzyła nowe narzędzie do oceny ryzyka sercowo-płucnego, gdzie definiowane jest ono jako ryzyko wystąpienia zdarzeń dotyczących zarówno układu krążenia, jak i układu oddechowego.
Oceniając ryzyko płucne w ramach tego schematu należy oprzeć się na wyniku z testu CAT, które jest zwalidowanym narzędziem dla Polski. Klasyfikuje się je jako niskie, jeśli wynik wyniósł <10, umiarkowane, jeśli znajdował się w zakresie 10-20, wysokie, jeśli znajdował się w zakresie 20-30 lub bardzo wysokie jeżeli znajdował się w zakresie 30-40.
Ryzyko sercowo-naczyniowe w ramach tego schematu klasyfikuje się jako niskie, kiedy nie występują czynniki ryzyka SN (definiowane jako wysokie ciśnienie tętnicze, wysoki cholesterol nie-HDL, nikotynizm, cukrzyca, otyłość, płeć męska, wiek podeszły, obciążenie rodzinne), ani choroby SN; umiarkowane, kiedy występują czynniki ryzyka SN, ale nie rozpoznano choroby SN; wysokie, kiedy rozpoznano chorobę SN, ale w ostatnim czasie nie wystąpiły incydenty SN (definiowane jako zawał serca lub udar mózgu); bardzo wysokie, kiedy w ostatnim czasie wystąpił incydent SN.
Pacjent z POChP poddany optymalnemu leczeniu pod kątem chorób sercowo-naczyniowych oraz płucnych, może nadal być narażony na podwyższone ryzyko sercowo-płucne, choć ryzyko wystąpienia zdarzeń jest mniejsze niż wcześniej. Nazywane jest ono ryzykiem rezydualnym.
Po sklasyfikowaniu ryzyka sercowo-płucnego pacjenta należy odnotować to w IPZ oraz odnieść się do ryzyka sercowo-naczyniowego sklasyfikowanego według innych narzędzi np. Lipoproteina (a) lub SCORE2. Jako globalne ryzyko sercowo naczyniowe wybieramy to, które dla pacjenta jest najwyższe np. pacjent ma wysokie ryzyko według SCORE2, natomiast ma 30-40 punktów w skali CAT i występują u niego czynniki ryzyka, co przełoży się na bardzo wysokie ryzyko sercowo-płucne, to należy uznać globalne ryzyko sercowo-naczyniowe za bardzo wysokie.
Należy wówczas również w sposób kompleksowy zadbać o obniżenie ryzyka zarówno ze względu na komponentę płucną jak i sercowo-naczyniową.
Pobierz plik PDF:
Bibliografia
- Finkelstein J, Cha E, Scharf SM. Chronic obstructive pulmonary disease as an independent risk factor for cardiovascular morbidity. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis. 2009;4:337-349. doi:10.2147/copd.s6400
- Gale CP, Hurst JR, Hawkins NM, et al. Identification and management of cardiopulmonary risk in patients with chronic obstructive pulmonary disease: a multidisciplinary consensus and modified Delphi study. Eur J Prev Cardiol. 2025;32(15):1445-1460. doi:10.1093/eurjpc/zwaf119
- Farnik M, Brożek G, Czajkowska-Malinowska M, et al. Validation of the Polish-language version of the COPD Assessment Test. Pol Arch Intern Med. 2019;129(9):605-611. doi:10.20452/pamw.14929
